 |
|
[Strona główna] [Wycieczki dydaktyczne] [Wycieczki turystyczne] [Teksty] |
|
Zakrystia i lawabo w Archikatedrze Oliwskiej Do zakrystii od strony kościoła w południowym transepcie prowadzi portal z różnobarwnego marmuru. Dwie smukłe brązowe kolumny podtrzymują czarne belkowanie. Z czernią i brązem kontrastują białe nisze i herb opata Jana Grabińskiego (głowa wołu) oraz jego monogram. Przy portalu znajduje się lawabo – urządzenie do symbolicznego obmycia rąk. Cynowa w drewnianej obudowie misa na wodę obudowana jest czarnym, brązowym i białym marmurem w kształcie portalu. Kolumny podtrzymują belkowanie, na którym widnieje napis „Lavamini, mundi estate” ‑ obmyjcie się, czyści bądźcie (Iz. 1.16). Po bokach do pilastrów dołączono wygięte skrzydła z brązowego marmuru. Konstrukcję zwieńczają kule i herb opata Jana Grabińskiego. Portal i lawabo ustawione zostały 15 października 1635 roku. Wykonane przez jednego nieznanego twórcę są jednorodne w wystroju i stanowią całość. W tej samej kolorystyce, przy lawabo, jest też przyścienne drewniane wieszadło na ręczniki. Zakrystia jest jedną z najstarszych części archikatedry i pochodzi z pierwszej połowy XIII wieku. Pierwotnie składała się z dwóch pomieszczeń. Zachowały się różnice w sklepieniach. Nad pierwszym było krzyżowe, nad drugim kolebkowe. W 1909 roku połączono je i przebito przejście do dawnego kapitularza klasztornego, od tego czasu pełni on funkcję nowej zakrystii. W byłym kapitularzu z pięknych dwóch ośmiokątnych granitowych kolumn wyprowadzone są żebra tworzące sklepienie krzyżowe. Sala oświetlona jest rozetą i dwoma gotyckimi oknami. Znajdują się w niej portret opata Adama Trebnica z XVII wieku, konfesjonał, szafy na paramenty z 1909 roku oraz dwie ozdobne renesansowe ławy z 1613 roku ufundowane przez opata Dawida Konarskiego. Stalle te były przenośne, służyły gościom zakonu i w czasach cysterskich ustawiano je przed chórem mnichów. Bogato zdobione ornamentem i reliefem figuralnym na zapleckach przedstawiają czterech ewangelistów z ich atrybutami. Z nowej zakrystii przez gotyckie ostrołukowe przejście wychodzi się na krużganki wirydarza klasztornego. Od strony zewnętrznej zdobione jest ono rzeźbionym w drewnie siedemnastowiecznym barokowym portalem. Po jego bokach oddzieleni kolumnami przedstawieni są święci Alberich i Stefan. Łaciński napis na portalu odnosi się do pierwotnego przeznaczenia pomieszczenia, gdzie spotykała się kapituła zakonna –„Jezus. Miejsce to nienawidzi występku, miłuje pokój, karze sprzeciw, ceni prawo i wyróżnia dobro. Maria.” (cyt. za Z. Iwicki, Oliwa wczoraj i dziś, Gdańsk 2001). Historyczne paramenty liturgiczne będące w wyposażeniu kościoła - monstancje, krucyfiksy, kielichy, ornaty – podziwiać można w muzeum diecezjalnym mieszczącyn się w byłym klasztorze cystersów.
Zdzisław Skrago |