Małe organy w Archikatedrze Oliwskiej
 Kościół
cysterski w Oliwie posiadał w przeszłości kilka instrumentów organowych,
które nie zachowały się do dnia dzisiejszego. W 1577 roku wojska
gdańskie w trakcie walk prowadzonych z królem polskim Stefanem Batorym
zniszczyły kościół i dwa zespoły organowe będące w jego wyposażeniu.
Następny instrument zbudowany w latach 1603-1604 przez mistrza z Prus
Wschodnich Christiana Neumanna został zrabowany
 w
1626 roku przez wojska szwedzkie i obecnie znajduje się w Skokloster w
Szwecji.
Dzisiaj oliwski zespół organowy składa się z trzech
instrumentów; małych i dużych organów oraz pozytywu. Małe organy
znajdujące się w południowym ramieniu transeptu skonstruowane zostały w
1689 roku za rządów opata Michała Antoniego Hackiego. Swój obecny wygląd
zawdzięczają jednak Johannesowi Wulffowi z Ornety na Warmii.
W dokumentach jako budowniczowie wymieniani są także cysters Martin
Trosin i pomocnik Józef Gross. Prace nad przebudową starych organów
trwały cztery lata (1758-1762). W 1917 roku władze niemieckie
zarekwirowały piszczałki instrumentu na złom wojenny. Obecny instrument
zbudowany przez firmę Kemper z Lubeki zainstalowany został w 2003 roku
przez firmę Jerzego Kukli. Posiada 17 głosów i połączony jest z dużymi
organami.
 Barokowy
prospekt organowy w części środkowej zwieńczony jest rzeźbą Dawida
grającego na harfie, po bokach widnieją aniołowie z instrumentami
muzycznymi. Rzeźby są pozłacane i kontrastują z niebieskim kolorem
prospektu. Na emporze organowej obrazy przedstawiają śpiącego mnicha,
świętych Hieronima i Bernarda jako pasterzy owiec, Chrystusa
pocieszającego cysterkę, Matkę Boską objawiającą się cystersom, Matkę
Miłosierdzia, św. Bernarda przyjmującego pierścień, przyjmującego habit,
nadanie cystersom reguły zakonnej, św. Bernarda przyjmującego pas
zakonny i adorującego NMP z Dzieciątkiem.
Zdzisław Skrago |
